Zagrożenia okresu ciążowego – opryszczka (wirus HSV)

Co to jest wirus opryszczki?

Doctor showing baby ultrasound image to pregnant woman. showing ultrasound usg pregnancy gynecologist patient pregnant concept

Opryszczka to zakaźna choroba wywoływana przez wirus opryszczki pospolitej Herpes Simplex Virus (HSV). Należy do najpowszechniejszych chorób wirusowych skóry i błon śluzowych.

Występują dwa rodzaje wirusa: HSV1 – szczep ustno-twarzowy oraz HSV2 – szczep genitalny.

Jakie są drogi zakażenia wirusem?

Do zakażenia HSV dochodzi drogą kropelkową, poprzez dotyk a także podczas kontaktów seksualnych z osoba zainfekowaną. Warto pamiętać, że już jednorazowe zakażenie wirusem opryszczki pozostaje w naszym organizmie na całe życie.

Występują trzy rodzaje zakażenia:

Zakażenie pierwotne: objawy infekcji pojawiają się w okresie od 2 do 12 dni, od momentu dostania się wirusa do organizmu jako małe pęcherzyki na skórze, wypełnione płynem surowiczym, które później przybierają postać rany, a potem strupa . Pojawiają się na ustach, okolicy nosa lub na narządach płciowych. Objawy infekcji mogą się utrzymywać do 3 tygodni a współtowarzyszyć im mogą bóle głowy i mięśni, gorączka;

Zakażenie nawrotowe: objawia się tak samo jak zakażenie pierwotne ale jest mniej nasilone a  nawroty występują zwykle 2–5 razy w roku, głównie podczas występowania silnego stresu, zimna, osłabienia lub miesiączki;

Zakażenie utajone: pojawia się, gdy osoba jest zarażona wirusem, ale nie ma objawów choroby.  W postaci „uśpionej” wirus bytuje zarówno u osób, u których wystąpiły objawy, zarówno  jak i u tych, u których objawów w ogóle nie było. Zakażenie utajone jest bardziej niebezpieczne,ponieważ osoba zainfekowana nie może leczyć objawów i nieświadomie zaraża innych. Osoba z utajonym wirusem okresowo wydziela go wraz ze śliną, łzami, wydzieliną z pochwy, cewki moczowej i nasieniem.

Jak rozpoznać objawy?

Wirus opryszczki zazwyczaj występuje jako drobne pęcherzyki z płynem surowiczym, które pękają,swędzą a w końcowym etapie przybiera postać strupka. Objawy występują dopiero 6 dnia od momentu zakażenia wirusem i utrzymują się do 10 dni po wystąpieniu objawów.

Jakie jest postępowanie w przypadku wystąpienia opryszczki?

Wskazane jest, aby po zauważeniu objawów skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciąże lub lekarzem pierwszego kontaktu. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologiczniego  każda kobieta ciężarna z objawami zakażenia opryszczką powinna otrzymać leczenie doustne.

Wirus opryszczki w okolicach twarzy nie stanowi zagrożenia dla płodu. Nie występuje on w krwiobiegu, w związku z tym nie ma możliwości żeby dostał się do płodu.

Proces leczenia wirusa w trakcie trwania ciąży nie rożni się się od tego sprzed ciąży.

Wyjątek stanowią kobiety ciężarne po 36 tygodniu ciąży, które mają nawracające infekcje HSV, w takich przypadkach aż do porodu jest zachowane profilaktyczne leczenie ciągłe przeciwwirusowe, aby zminimalizować możliwość zakażenia się dziecka podczas porodu.

Objawowe występowanie wirusa HSV w okolicach intymnych podczas okresu okołoporodowego jest wskazaniem do zakończenia ciąży poprzez cięcie cesarskie.

Higiena podczas zakażenia się HSV

Przy zakażeniu się wirusem opryszczki bardzo ważna jest właściwa i odpowiednia higiena, która zapobiega przenoszeniu wirusa w inne miejsca. Podczas występowaniu HSV na ustach, należy za każdym razem dokładnie myć ręce po ich dotknięciu, aby nie rozsiać go np. na okolice intymne.

Pamiętajmy, alby w czasie wystąpienia opryszczki w ciąży, nie smarować jej spirytusem, pasta cynkową, pastą do zębów a zwłaszcza antybiotykami, które mogą zaszkodzić dziecku.

Bibliografia:

1. Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Joachim W. Dudenhausen, Willibald Pschyrembel; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997,2002 ; 6.2.4: 116
2. Majewski S, Rudnicka I. Choroby przenoszone drogą płciową w Polsce w 2009 roku. Przegl Epidemiol 2011;65:307-11.
3. Walkowiak B, Namysł J, Prokop J, Żaba R.Opryszczka narządów płciowych – klinika i epidemiologia. Post Dermatol Alergol 2007; 4:194-201.
4. „Choroby skóry” pod redakcją Stefanii Jabłońskiej i Tadeusza Chorzelskiego
5. Rekomedacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące zakażeń wirusem opryszczki zwykłej u kobiet ciężarnych. Wydrukowano w Ginekol Poł 2007, 78, 899-900